أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
425
قانون ( فارسى )
نسخه هليلهء كابلى ، هليلهء سياه ، بليله ، آمله ، فلفل دراز ، فلفل و زنجبيل هريك شش درهم ، گاوشير ، بنگ و سكبينه هريك پنج درهم ، تربد شانزده مثقال ، كلم سبز ، سداب سبز و خار سهكوههء سبز هريك پر يك كف . داروهاى خشك را نيمكوب كن و سبزيها را قطعهقطعه كرده همه را در ديك بريز و بيست و چهار رطل آب بر آن اضافه كن و بر آتش بپزد تا يكدوم آب از بين مىرود و بخار مىشود . سپس بپالاى و به ديك برگردان و چهار من روغن كرچك را با آب باقيمانده مخلوط كن و بگذار بر آتش بپزد تا آب به كلى از بين مىرود و تنها روغن مىماند . بعضى از طبيبان بيخ سوسن هشت مثقال ، گياه خلال دندان چهار درهم ، رازيانهء شامى ، آدنيس ( كه نوعى آلاله است ) ، بذر سپند و قركهان « 1 » هريك دو درهم را نيز بر آن مىافزايند . 28 - روغن زعفران تشنجزدا است ، پيرگ را نرمش مىبخشد ، در علاج سفت شدن زهدان خوب است و رنگ رخساره را زيبا مىكند . نسخه زعفران شش درهم ، نى نهاوندى پنج درهم ، مرّ نيم درهم . شاهزيره شش درهم . شاهزيره را دست مزن ! مرّ در سركه خيس شود . بقيهء داروها بجز مر و شاهزيره ، پنج روز در سركه بمانند و روز ششم شاهزيره را هم در سركه بريز و يك روز در آن بماند . روز هفتم همه داروها را باهم در ديك بريز و بيست مثقال روغن بر آن اضافه كن و بر آتش آرام بگذار آهسته بپزد تا سركه بخار مىشود و تنها روغن مىماند . 29 - روغن گياه شيرسگ - كه تأليف ما است در تسكين دردهاى ناشى از سردى و بويژه درد پيرگها ، درد عرق النسا ، درد پشت و درد پا بسيار خوب است . نسخه كوشنهء تلخ ده درهم ، گند بيدستر پنج درهم ، پونهء خشك دوازده درهم ، عاقرقرحا هفت درهم ، كندس چهار درهم ، مويزك سه درهم . همه داروها را كوبيده در شراب ريحانى بريز و يك شبانهروز بماند . بعد از آن همه را با چهارصد درهم شراب ريحانى در ديك بر آتش بگذار بپزد تا كمتر از يكسوم مىماند . در ديك
--> ( 1 ) - قرقحان : چوبكى كه در مقل به هم مىآيد .